|

Yalova
Yalova yöresi , Türkler ‘den önce Roma - Doğu Roma (Bizans )
‘ya , daha önce de Bitinya ‘ya bağlıydı. Bitinya ‘yla ilgili
Bizans arşivlerinin hemen hemen tamamının kaybolmuş olması , bu
bölgenin Osmanlı fethi öncesindeki durumunun bilinmesini
zorlaştırmaktadır.Ancak , Bizans kaynaklarının suskunluğu ,
arkeolojik araştırmalar ve bazı 15. yüzyıl Osmanlı kaynaklarıyla
bir noktaya kadar giderilebilmektedir. Bitinya ve önceki dönemde ,
Yalova yöresiyle ilgili olarak ; Prainetos – Prenektos (Karamürsel
) , Drepane – Drepanum ( Hersek civarında köy ) , Pylai (
Çiftlikköy civarında , olasılıkla Sahil Mahallesi civarında
yerleşim yeri ) , Pythia Therma ( Termal Kaplıcaları ) ,
Soteropolis ( Koru Köy civarında bir yerleşim yeri ) , vb isimler
göze çarpar. Bazı kaynaklarda , 1236 yıllarındaki bir evrakta ,
Yalova yöresinin genel adının Pylopythia olduğu yazılıdır.Gerek
Pylai ( Çiftlikköy ) , gerek Pythia ( Termal ) bu bölgede
olduklarına göre , büyük bir olasılıkla bu iki isim
birleştirilerek bölgeye ad olarak verilmiştir. Daha sonra , bazı
kaynaklarda , Yalova yöresiyle ilgili olarak Xenodochion ismine de
rastlanır. 13. yüzyılda , günümüzdeki Karamürsel ve Yalova
arasındaki düz kıyı ovası , Halizones Toprakları ya da Yalak Ovası
olarak adlandırılıyordu. Antik dönemde Arganthonios olarak tanınan
Samanlı Dağları ‘nın adı da Sifones Dağları ‘ydı. Türklerin eline
geçtikten sonra , yöre hakkında çeşitli isimlerin kullanıldığı
dikkati çeker. Örneğin Katip Çelebi , Yalakabad adından söz
etmekte ve kaplıcanın bulunduğu yere , Yalıova denildiğini işaret
etmektedir. Ahmet Refik Altınay ‘ın hazırladığı ,”Hicri Onikinci
Asırda İstanbul Hayatı “ isimli kitaptaki Divan-ı Hümayun
belgelerinde , Yalakabad hakkında çeşitli bilgiler vardır.Yalnız
bir yerde Yalakabad yerine Yalive kelimesi geçer. Dr. J. Siotis
‘in 1906 yılında hazırladığı “ Les Thermes de Pythia “ isimli
kitapta ise YALOVA adı yer alır. Türkçe ve Rumca , Yali / Yalı
bugün , kıyı –sahil anlamına gelmektedir.Bu kelimenin sonuna Ova
eklenmesiyle meydana gelen Yaliova / Yalıova , sahildeki ova
anlamında kullanılmış ; Yalıova ‘ daki “ ı “ harfi , kullanım
kolaylığından düşmüş ve YALOVA olarak halk diline yerleşmiş
olabilir. Atatürk ‘ün davranışı da , bu iddiayı doğrular
görünümdedir. Atatürk , Türk Tarihi ile ilgili olarak Yalova ‘da
yaptığı bir çalışmanın altını imzalarken , 16 / 17 .8.1931
tarihini yazmış ve altına : ( YALİ OVA / YALOVA ) DİYE NOT
DÜŞMÜŞTÜR. |